De Pion 4 is het nieuwe schaakseizoen uitstekend begonnen. In een zonovergoten Berkel-Enschot werd OTC 2 met 3-5 verslagen. Daarmee gingen de zo belangrijke matchpunten mee terug naar Roosendaal. Een prima start voor een team dat bepaald niet op volle oorlogssterkte aan de eerste competitieronde begon. OTC 2 is een combinatieteam van Schaakvereniging Oisterwijk en De Oude Toren. Sinds 2025 werken beide verenigingen voor de externe competitie samen onder de naam Oisterwijk/Oude Toren Combinatie (OTC). De samenwerking is vooral ingegeven door schaaktechnische en organisatorische redenen. Door de spelers van beide verenigingen samen te voegen, kunnen sterkere en/of meer teams worden samengesteld. Zelf noemen ze het ‘complementair schaken’.

Voor de openingsronde moest De Pion 4 zelf flink puzzelen. Maar liefst vier vaste spelers waren verhinderd. Het vinden van voldoende invallers/reserves bleek daardoor nog een hele klus. Het nodige puzzelwerk leverde uiteindelijk mede dankzij de bemoeienissen van Bas Robben toch een compleet team op. De bestemming was het Sociaal Cultureel Centrum De Schalm, de ‘huiskamer van Berkel-Enschot’. De heenreis verliep bovendien niet helemaal vlekkeloos. Op de A58 zorgde filevorming voor enige vertraging en dus werd het onderweg af en toe toch wat zenuwachtig kijken naar de klok. Gelukkig voel het uiteindelijk mee en zat iedereen echter keurig op tijd achter het bord. De wedstrijd kon beginnen.

DAN DE MATCH ZELF IN VOGELVLUCHT
Op papier leek het vooraf een lastige middag te kunnen worden. Een gehavend team, een onbekende tegenstander en bovendien de altijd wat onvoorspelbare eerste competitieronde: veel ingrediënten voor een spannende middag. Toch bleek al snel dat er voor De Pion 4 wel degelijk iets te halen viel. Ondanks de personele problemen begon De Pion vol goede moed aan de wedstrijd. Rafal Daniec zorgde als eerste voor een opsteker. In zijn partij tegen Bregje van de Pas wist hij optimaal te profiteren van een aantal onnauwkeurigheden, won een stuk met een vork en kon daarna perfect counteren. Rafal hield het hoofd koel, bouwde zijn voordeel verder uit en bracht met Pg4# het eerste punt voor De Pion binnen.

Op de overige borden bleef het aanvankelijk voorzichtig en aftastend. Geen van beide teams wilde in de openingsfase onnodige risico’s nemen. De stellingen waren overwegend in evenwicht en de spelers namen uitgebreid de tijd om de mogelijkheden te verkennen. Naarmate de partijen vorderden, kwamen de stellingen van De Pion echter steeds beter uit de verf. Hier en daar werd een klein voordeel opgebouwd, terwijl op andere borden vooral degelijk moest worden verdedigd. Lange tijd zag het er dan ook veelbelovend uit. In de partij van Tiny Kouters tegen Clemens van Gorp bleef het lange tijd volledig in evenwicht. Beide spelers hielden elkaar goed in bedwang en het leek erop dat een puntendeling voor de hand lag. Gaandeweg wist Van Gorp de partij echter naar zijn hand te zetten. Het evenwicht werd verbroken en uiteindelijk zat er voor Tiny niets anders op dan de strijd te staken. Kort daarna ging het ook mis bij Ramon van de Watering. Waar De Pion eerder nog voorzichtig naar een gunstige tussenstand had kunnen kijken, sloeg de wedstrijd nu plotseling de andere kant op. Met twee opeenvolgende nederlagen stond De Pion ineens met 2-1 achter.

De wedstrijd was daarmee nog lang niet beslist, maar de marge voor fouten was inmiddels wel een stuk kleiner geworden. Op de resterende borden moest De Pion dus alle zeilen bijzetten om alsnog een goed resultaat uit het vuur te slepen. De spanning bleef dan ook lange tijd voelbaar. Voor iedere halve en hele punt moest worden geknokt en geen enkele partij kon zomaar als gewonnen of verloren worden beschouwd. Een van de volgende partijen was die van Tristan de Groen tegen de zeer ervaren Ad Verhagen. Tristan speelt eigenlijk nog bij de jeugd en doet het daar bepaald niet onverdienstelijk. Dat hij zich ook in het seniorenschaak prima staande kan houden, liet hij in deze partij zien. Zijn tegenstander bleek met een rating van maar liefst 1683 een flinke kluif en beschikte bovendien over de nodige ervaring. Tristan wist de partij niet naar zich toe te trekken, maar hield zijn hoofd koel en sleepte er een keurige remise uit. Een prima prestatie tegen zo’n ervaren tegenstander. Goed gedaan, Tristan!

Ook op het bord van Robin Maas gebeurde van alles. Robin kwam fantastisch uit de opening en wist maar liefst drie pionnen buit te maken. Dat zag er veelbelovend uit en even leek een belangrijk punt binnen handbereik. Zijn tegenstander liet zich echter niet zomaar uit het veld slaan en kwam terug in de partij. Robin moest daardoor uiteindelijk genoegen nemen met remise. Jammer, maar het halve punt was uiteindelijk wel dik verdiend. Met de remises van Tristan en Robin kwam de tussenstand op 3-2 in ons nadeel. De wedstrijd bleef daarmee volledig open, maar duidelijk was dat er op de laatste borden nog flink gestreden moest worden. De spanning liep verder op: ieder half punt kon uiteindelijk het verschil maken.

Vincent Wang speelde met zwart de Siciliaanse opening. In het middenspel leverde hij weliswaar twee pionnen in, maar daar kreeg hij een toren voor terug. Met zo’n materiële voorsprong was de rest van de partij vervolgens snel beslist. Ook mijn eigen partij verliep voorspoedig. Ik koos voor de Caro-Kann en kreeg al snel een prettige stelling. Mijn tegenstander probeerde nog het nodige tegenspel te creëren, maar om promotie van mijn vrijpion te voorkomen was hij genoodzaakt zijn loper ervoor op te offeren. Daarmee was het materiële voordeel binnen, al was de partij daarmee nog niet direct een formaliteit. Er moest nog nauwkeurig worden gespeeld. Toen echter duidelijk werd dat ik op een andere lijn alsnog onbedreigd zou promoveren, was voor mijn tegenstander de rek eruit en werd de partij opgegeven.

Daarmee stond De Pion 4 inmiddels met 4-3 voor. Alleen Victor van Gentevoort was nog bezig. Hij stond een stuk voor en bleef rustig en geconcentreerd spelen. Hij nam alle tijd om de mogelijkheden in de stelling te controleren en gaf zijn tegenstander geen enkele kans om terug in de partij te komen. Uiteindelijk had die genoeg van het verdedigen en werd de handdoek in de ring gegooid. Eindstand: 3-5 voor De Pion 4. Een prachtige overwinning, zeker gezien de omstandigheden waaronder het team aan deze wedstrijd begon. Door de nodige afwezigheid moest er een beroep worden gedaan op invallers en reserves, terwijl ook de heenreis niet bepaald vlekkeloos verliep en er vooraf de nodige organisatorische hoofdbrekens waren. Maar eenmaal achter de borden bleek daar weinig van terug te zien. De invallers deden uitstekend hun werk (3 uit 4), de vaste krachten stonden hun mannetje en vooral de teamgeest bleek prima in orde.  Zo werd een middag afgesloten met precies datgene waarvoor De Pion 4 naar Berkel-Enschot was gereisd: twee matchpunten en een vliegende start van het seizoen.

Bord	Oisterwijk/Oude Toren Combinatie 2	Rating	Ronde 1	De Pion 4	Rating
1	Deckers, F.B.M. (Frans)	1674	1 – 0	Watering van de, R. (Ramon)	0
2	Hess, P. (Peter)	1630	0 – 1	Wang, V. (Vincent)	1689
3	Pulles, M. (Marcel)	1708	½ – ½	Maas, R.M.J.A. (Robin)	1574
4	Verhagen, A. (Ad)	1683	½ – ½	Groen de, T. (Tristan)	0
5	Wolf de, R. (Rob)	1655	0 – 1	Gentevoort van, V. (Victor)	1593
6	Severijns, W.M.M. (Wil)	1474	0 -1	IJzermans, G.A.M. (Ger)	1630
7	Gorp van, C. (Clemens)	1511	1 – 0	Kouters, M.J.H.E. (Tiny)	1316
8	Pas van de, B. (Bregje)	0	0 -1	Daniec, R. (Rafal)	0
	Gemiddelde Rating:	1619	3 – 5	Gemiddelde Rating:	1560

(N.B. de hoofdfoto is gemaakt net voordat mijn mobiele telefoon toch echt uit moest, tijdens de openingsspeech heb ik hier nog de speelzaal vastgelegd, in het midden zitten de spelers van het eerste team van De Pion, op de voorgrond Ed Verdult, dan Ad Bruijns, Marcel Huijser etc.)

Vandaag, 3 oktober 2026, was voor het eerste team van De Pion de tweede ronde in de 4e klasse H van de KNSB. Er werd in Bergen op Zoom gespeeld tegen het tweede team. En na vierenhalf uur knokken stond er een 5,5 – 2,5 overwinning op het uitslagformulier. Een uitslag om tevreden, misschien zelfs trots op te zijn. En dat lijkt dan overdreven als je dit seizoen dan tegen Bergen op Zoom 2 speelt en vorig seizoen nog tegen Bergen op Zoom 1. Overigens spelen deze beide teams van Bergen op Zoom in de 4e klasse. Maar eerlijk is eerlijk, hun eerste team is wel degelijk een stuk sterker (gemiddeld ongeveer 100 ratingpunten. Waarom dan toch trots… dat ga ik natuurlijk uitleggen!

Ons eerste team bestaat dit seizoen uit 8 spelers, precies genoeg dus. En als er dan zoals vandaag een paar spelers niet kunnen, dan moet er door de plaatsingscommissie gegoocheld worden. Mede dankzij Bas Robben (teamleider van het tweede team) was uiteindelijk ook het eerste team compleet. Op de onderste twee borden speelden we dus wel met invallers. Nu heeft Ad Bruijns (bord #7) met wit natuurlijk altijd wel een goede mogelijkheid om minimaal remise te spelen. Maar voor Ed Verdult (bord #8) was het natuurljik een lastigere klus. Op grond van de opstellingen van vandaag had Bergen op Zoom 2 zelfs een hogere gemiddelde ELO-rating dan wij (zij gemiddeld 1944 en wij gemiddeld 1933). Maar de eerste zes borden van ons eerste team waren bezet met vaste spelers en die zouden toch wel voor een overwinning moeten kunnen zorgen. Maar ja, dan krijg ik als teamleiders app-jes en mondelinge bericchten als “ik ben een beetje verkouden…” of “ik voel me niet helemaal lekker” en deze twee spelers vroegen nog vóór het begin van de wedstrijd of het een probleem zou zijn als zij remise zouden spelen. Tja, en ik begon dus al te tellen… stel zij spelen remise, de onderste twee borden verliezen… tja, dan wordt het toch echt een lastige wedstrijd. Maar enfin, ook de twee spelers die zich niet helemaal lekker voelden, gingen met een vechtersmentaliteit rond 13.00 uur van start.

De eerste partij die afgelopen was, was die tussen Oliver de Hert van Bergen op Zoom 2 en onze Koen Riemens (bord # 4). Oliver speelde met wit een rustige opening en Koen ving alles rustig op. Maar als je Koen zag zitten en Koen hoorde ademhalen, dan wist je dat Koen maar al te blij zou zijn met een remise. Hij had eigenljik gewoon op bed moeten liggen vanmiddag… Gelukkig werkte Oliver ook wat mee toen Koen remise aanbood en kon bij hen een remise op het formulier worden geplaatst. Rechts van mij, op bord #7 zat Ad Bruijns. Ook hij speelde een rustige opening. Maar ik was toch enigszins verbaasd dat zijn tegenstander René Burger (met toch 120 ratingpunten meer) niet al teveel winstpogingen ondernam of kon ondernemen. Met de remise van Ad was ik als teamleider dus wel blij! Goed dat je er weer was op het moment dat het voor ons nodig was Ad! Bovenin speelde Alexander Trailovic (bord 31). Ook Bergen op Zoom 2 had zijn sterkste speler op het eerste bord gezet, dus dat zou een spannende partij worden. Ik heb er wel wat van mee gekregen, maar het leek voor mij dat het bij hen toch redelijk gelijk op ging. En toen ineens… was Alexander klaar, stond hij op en zag ik dat hij had gewonnen. Ik heb hem niet meer over zijn partij gesproken (omdat ik zelf nog volop bezig was) maar ik begreep na afloop van anderen dat zijn tegenstander een blunder had begaan. Mooi meegenomen voor ons! ivo Kok (bord #2) zat daarnaast en voelde zich ook niet 100%. Maar vanaf het moment dat hij met zwart een pion op h4 kon meepakken had ik wel het gevoel dat zijn stelling steeds beter werd en daarmee Ivo wellicht zelf ook. Hij speelde de stelling zeer overtuigend naar winst en dat was dan al weer het derde punt voor ons, tussenstand 3 -1! Ondertussen had ik links van mij waar Marcel Huijser speelde (bord #5) wel telkens in de gaten gehouden. Ik zag wel dat het centrum van Marcel zorgde voor een goede stelling. En hij wist het op een bepaald moment goed af te ronden.

Na 30. e5 fxe5 31. dxe5 Td5 32. Tf4 ging de zwarte loper op f7 verloren. Zwart probeerde het nog even met 32. … Txe5 maar na 33. Le4 b5 34. Tfxf7+ gaf hij toch op.

Toen stond het dus 4 – 1 voor ons. En zelfs in een ietsje betere stelling met wel een pion meer ben ik (op bord #6) dan als teamcaptain natuurlijk altijd bereid om voor het beslissende halve punt te zorgen. Ik bood dus op zet tweeëndertig remise aan met zwart. Maar mijn tegenstander realiseerde zich al snel dat hij mijn aanbod niet kon aannemen. Maar toch, ik merkte dat het hem een paar minuten extra tijd kostte, en dat kan dan later in de partij van pas komen. Op dat moment had ik namelijk zelf nog maar iets van tweeënhalve minuut op de klok. En met nog acht zetten te spelen vóór het bereiken van de eerste tijdcontrole was het dus echt wel spannend. Mijn tegenstande speelde dus door. En bij Ed Verdult (bord #8) viel daarna ons eerste (en gelukkig uiteindelijk enige) verlies te noteren. Ed had de hele partij moeten vechten, stond moeilijk, maar bleef lang staan als een huis. Maar toch werd zijn stelling steeds penibeler totdat hij uiteindelijk moest opgeven. Ook jij bedankt voor de invalbeurt Ed! Met iets van 440 ratingpunten minder dan je tegenstander heb je je kranig verweerd!

En toen waren er nog twee partijen bezig. Die van Carlo Rens (bord #3) en die van mij. Het was zo spannend dat ik zelf nog niet eens wist wie er uiteindelijk als eerste van ons klaar was, maar bij navraag werd aangegeven dat Carlo toch echt de laatste was. Eerst was ik nog in een gevecht verwikkeld met een tegenstander die materiaal was verloren maar toch nog hevig tegenspartelde. In de volgende stelling kan zwart op verschillende manieren materiaal winnen. En wellicht koos ik nu niet voor de handigste…

In deze stelling had ik natuurlijk gewoon 37. … Dd4+ moeten spelen en na bijvoorbeeld 38. Kf1 met 38. … Txe4 een stuk moeten winnen. Maar nee, zelf in tijdnood bedacht ik hier nog iets leuks… Ik speelde 37. … h5?! En die pion kun je inderdaad niet pakken met 38. Dxh5 omdat zwart ook dan materiaal wint na 38. … Th8! Maar ja, slaan is natuurlijk niet verplicht. dus na 37. … h5?! speelde wit 38. Tgg2. Maar okay, dan kwam alsnog het schaak met de dame. En na 38. … Dd4+ 39. Kh1 Dd1+ 40. Tg1 Dxe2 won ik zelfs een toren en had ik de veertig zetten bereikt. Klaar dus, denk je dan. maar toen kwam 41. Dc3 en moest ik alsnog de denktank in. Tenminste zo voelde dat voor mij. Achteraf, kijkend met de computer zijn er gewoon diverse goede koningszetten voor zwart, maar in de partij dacht ik dat ik de winst nog op allerlei manieren kon weggeven. ‘Spoken zien’, noemen wij schakers dat dan.

Ik speelde hier de op zich prima zet 41. … Kf7 maar na 42. Lg2 (42. Db3+ Kf8 en zwart dreigt nog altijd mat op h2) miste ik een mooi slotakkoord. Carlo Rens had dat even rondkijkend in de zaal wel gezien. In de stelling na 41. … Kf7 42. Lg2 moet je met zwart natuurlijk 42. … Te3! spelen want na bijvoorbeeld 43. Dd4 is het dan mat na 43. … Th3+!! 44. Lxh3 Dh2#. Dat idee van het weglokken van de witte loper om de weg naar h2 vrij te maken heb ik in de partij gewoonweg niet gezien. Vanuit de diagramstelling ging het in werkelijkheid verder met 41. … Kf7 42. Lg2 Df2 (met het idee 43. Dh4+) 43. Db3+ Kf8 44. Dd3 Dh4+ 45. Lh3 Kg7 enook hier was 46. Te3! stukken simpeler geweest, bijvoorbeeld 46. Df5+ Kg7 en uit. Ik speelde echter 45. … Kg7. En hier stond ineens Ed foto’s te maken, en het gekke is dat ik bjina weer heel raar en verbaasd op de foto had gestaan, maar hier was ik nog volop in concentratie en kijk dus alleen nog maar naar het bord, Wit ook… mijn tegenstander aan het nadenken wat te doen na mijn 45. … Kg7.

En na 46. Dc3+ Kg6 47. Dd3+ Kh6 dacht ik alles onder controle te hebben en schrok me wild toen ik ineens zag dat wit nog 48. Df5 had (maar goed dat Ed dat moment niet heeft vastgelegd…).

Maar ook hier ging het natuurlijk alleen maar om ‘spoken’. Maar ja, je moet wel iets doen aan allerlei schaakjes met de witte dame. De computer geeft minimaal vijf zetten voor zwart met volkomen gewonnen stellingen. En toch voelde het hier voor mij dat ik echt goed moest opletten om de winst niet weg te geven, mijn winst en dus ook die van het team. Na een minuut of vijf nadenken kwam ik op het toch wel leuke 48. … Tg8. En ja, ook bijvoorbeeld 48. … Kg7 is prima en ook 48. … Tf8 49. De6+ kg7 is prima. Maar misschien is 48. … Tg8 toch wel leuker… Want na 48. … Tg8 gaf ik de witspeler de mogelijkheid om 49. Df6+ Tg6 50. Dxd8 te spelen, maar dan zou het dus direct mat geweest zijn met 50. … Dxh3#. En ja, wat heb je dan anders nog met wit na 48. … Tg8? Niks eigenlijk… en dat vond mijn tegenstander ook, want terugkomend bij het bord gaf hij na het zien van mijn laatste zet meteen op. Jippie! Partij gewonnen, team gewonnen!

Nog bijkomend van mijn partij ging ik toen ook nog even kijken bij Carlo Rens. Hij had met wit na het middenspel een lastige stelling moeten verdedigen als gevolg van een gevaarlijke zwarte vrijpion. En ondanks weinig tijd op mijn eigen klok had ik tussendoor al wel gezien dat Carlo met zijn paard aan het rondspringen was en dat zijn paard sterker was dan de zwarte loper. Op de foto (ook gemaakt door Ed Verdult) is nog een partijmoment van dat eindspel te zien.

De tactische mogelijkheden van Carlo met het witte paard zorgden ervoor dat hij remise kon maken. En daarmee kwam dus een eindstand van 5,5 – 2,5 in ons voordeel op het uitslagformulier. En daar wil je dan als teamcaptain maar al te graag voor tekenen! We staan nu gewoon weer in de middenmoot, en dat is dus inderdaad beter (zie verslag van twee weken geleden). Op naar de volgende wedstrijd, op zaterdag 31 oktober, thuis tegen Het Witte Paard Sas van Gent 3.

Maar eerst nog even de indivuele uitslagen van onze wedstrijd van vanmiddag.

Al met al een goede overwinning, bedankt voor een middagje ‘knokken’ mannen!